Logo image
Ngā Ihoatua o te Kapahaka: Iāhahā! Ka tū te ihiihi, ka tū te wanawana ki runga i te rangi e tū iho nei!
Doctoral Thesis   Open access

Ngā Ihoatua o te Kapahaka: Iāhahā! Ka tū te ihiihi, ka tū te wanawana ki runga i te rangi e tū iho nei!

Te Hira Keretene Whaka-Iti Paenga
Doctor of Philosophy - PhD, University of Otago
02/07/2024
Handle:
https://hdl.handle.net/10523/38760

Abstract

Theology of Māori Performing Arts Atuatanga Ihoatua Mātauranga Māori Reo Māori Kaupapa Māori Kapahaka Kapa Haka Karakia Whakapono Hāhi Māori Whakapono Māori Mihinare Māori Liturgy Māori Worship Exceptional Thesis collection

Ko te mātāmua tēnei o ngā rangahautanga Atuatanga me ōna ihoatua kapahaka, ka mutu he tuatahitanga ā-tuhinga kairangi ki te reo Māori ki tēnei horopaki puta i te motu. Ko te pou tāhuhu o tēnei rangahau ko te Atuatanga. Ko tōna matū ko te reo Māori, ko te hira o te wairuatanga, ko te Atua Karaitiana, ko ngā atua Māori, ko ngā poropiti Māori me te whakatairanga i ngā hononga tapu i waenganui i ngā tikanga Māori me ngā ihoiho o te Paipera Tapu. Ko ngā pou matua e toru e tokona ai tēnei whare rangahau ko ngā ihoatua o te kupu, o te waiata, me te tū a te kaihaka. Katoa ēnei he pou wetewete i ngā titonga waiata tira, waiata hīmene, whakaeke, mōteatea, waiata ā-ringa, poi, me te haka anō hoki. Ko tāku e totohe nei, kua roa te Atuatanga me te kapahaka e noho wehewehe ana i te ao rangahau Atuatanga. Ko te kupu whakarite i tēnei momo wehenga ko te kapahaka kei te tara iti o te whare, ā, ko te Atuatanga kei te tara nui. Nā reira, ahakoa e tū tahanga ana ēnei kaupapa kāmehameha a te Māori i ēnei rangi nei, kua tae ki te wā e ōkawa ai ōna hononga puiaki ki te ao mārama. Kua roa te Māori e whakairo ana i ōna ihomatua mā roto mai i āna titonga huhua. Ko te mate, kua noho mātāmuri ngā titonga a te Māori me ōna ihoatua ki ngā mātanga, ki ngā kairangahau Atuatanga auraki o Aotearoa, otirā o te ao. Kua neke atu i te rua rau tau te Māori e whakatairanga ana i ngā ihoatua o te kapahaka, ā, kua tae ki te wā e whaimana ai te kapahaka hei kaupapa Atuatanga tūturu. Ka mairangatia te tikanga rangahau kaupapa Māori e tēnei tuhingaroa hei taupunga whakaū i ngā mātāpono me ngā tikanga taketake a ō tātou mātua tīpuna. Kua whakaōkawatia e au ngā titonga 15 nō ngā iwi me ngā kaitito puta i te motu hei rauemi, hei raukura mā ngā uri kei te whanake. Ko ngā kōrero kura o tēnei rangahau he whakanui i te Atuatanga, arā ngā hononga tapu i waenganui i te ira tangata me te Atua me te whakaū anō i a tātou ki te Paipera Tapu hei tohutohu, hei taunaki i a tātou, i ā tātou mahi, i a tātou e whakamomori nei i tēnei ao horihori, i tēnei ao matemate.

pdf
TPaengaTuhingaroa2023FINAL2.88 MBDownloadView

Metrics

74 File views/ downloads
167 Record Views

Details

Logo image